Spotkania Czwartkowe z IPN: Operacja antypolska NKWD 1937-1938

Stowarszyszenie Dobro Wspólne Ojczyzna zaprasza na kolejne „Spotkanie Czwartkowe z Instytutem Pamięci Narodowej” – 19.10.2017 r. o godz. 19.00 w Instytucie Studiów nad Rodziną, ul. Baczyńskiego 9 w Łomiankach. Tematem spotkania będzie „Operacja antypolska NKWD 1937-1938”. Wstęp wolny.

W programie spotkania prelekcja, projekcja filmów dokumentalnych Liliany Komorowskiej i Diany Skaya „Ojcu” i Grzegorza Górnego „Marchlewszczyzna” oraz dyskusja. Spotkanie poprowadzi Miłosz Manasterski.

Kim były ofiary „operacji antypolskiej” i dlaczego o nich zapomnieliśmy?

W wyniku kończącego wojnę polsko-bolszewicką traktatu ryskiego – podpisanego w 1921 r. między II Rzecząpospolitą a Rosją bolszewicką – za naszą wschodnią granicą znalazło się ponad milion Polaków, zamieszkujących głównie terytorium dwóch sowieckich republik: ukraińskiej i białoruskiej.

W 1925 r. powołano Polski Rejon Narodowy im. Juliana Marchlewskiego na Ukrainie, a w 1932 r. – Polski Rejon Narodowy im. Feliksa Dzierżyńskiego na Białorusi. Nazywane potocznie Marchlewszczyzną i Dzierżyńszczyzną, miały być wzorcowymi okręgami – kuźnią nowych kadr przyszłej komunistycznej Polski.

Gdy dla Kremla stało się jasne, że Polacy zupełnie nie ulegają komunistycznym hasłom, zapadła decyzja o zakończeniu eksperymentu i likwidacji rejonów. W tym samym czasie przystąpiono do masowych wywózek naszych rodaków na Syberię i do Kazachstanu, które początkowo objęły około 50 tys. Polaków.

Eksterminacja Polaków rozpoczęła się na mocy rozkazu Jeżowa z sierpnia 1937 r. Szef NKWD zadecydował o masowych aresztowaniach ludności polskiej, którą podzielił na dwie grupy. Do pierwszej miały należeć osoby do natychmiastowego rozstrzelania, a do drugiej ci, których czekało od pięciu do dziesięciu lat w łagrach.